Menu

Weinig specifieke eisen voor toelating lerarenopleiding in Europa

Slechts een derde van alle Europese landen heeft specifieke toelatingscriteria voor de initiële lerarenopleiding. Toelating lijkt meer te worden beheerst door de algemene toelatingseisen voor het hoger onderwijs dan dat er specifieke criteria zijn voor de lerarenopleiding. Interviews om de motivatie van de student te toetsen of bekwaamheidstesten zijn er in de meeste Europese landen ook niet. Dit blijkt uit het onderzoek ‘Key data on teachers and school leaders in Europe’ dat voor de Europese Commissie is uitgevoerd door het Eurydice-netwerk. Het onderzoek heeft betrekking op 32 landen en richt zich op het primair- en voortgezet onderwijs.

In het onderzoeksrapport zijn zes onderwerpen opgenomen die uitvoerig zijn onderzocht. Hieronder volgen de belangrijkste resultaten uit het rapport per onderwerp.

1. Lerarenopleiding en begeleiding van startende leraren

  • Introductieprogramma’s om aan nieuwe leraren individuele ondersteuning en advies te bieden zijn nu verplicht in 15 EU-lidstaten. Hoewel de programma’s verschillend zijn georganiseerd, zijn alle programma’s erop gericht nieuwe leraren te helpen zich in te werken en de kans op een vroegtijdige uitstap te verminderen.
  • In de helft van de Europese landen moeten lerarenopleiders beschikken over een lerarenkwalificatie.

2. Werving, werkgevers en contracten

  • Veel leraren in Europa werken tegenwoordig op contractbasis. In enkele landen hebben leraren de ambtenarenstatus met een contract voor het leven. Dit is het geval in Spanje, Griekenland, Frankrijk en Cyprus.

3. Professionele ontwikkeling en mobiliteit

  • In een meerderheid van de Europese landen is er een verplichting voor leraren om zich bezig te houden met professionele ontwikkeling. Professionalisering is bijvoorbeeld verplicht in Spanje en Portugal voor leraren om een promotie te ontvangen.
  • Scholen zijn in veel Europese landen verplicht om te beschikken over een plan voor professionele scholing. Minder dan een derde van de landen verplicht leraren om te beschikken over een professioneel ontwikkel plan.
  • In Europa is het grootste deel van de leraren ouder dan 40 jaar. Bijna de helft van de leraren is ouder dan 50 jaar in Bulgarije, Duitsland, Estland, Italië, Nederland, Oostenrijk, Tsjechië, IJsland en Noorwegen. Tegelijkertijd zijn er minder studenten die zich opleiden voor leraar. Een conclusie is dan ook dat een grotere inspanning nodig is om jongeren aan te trekken voor het lerarenberoep.

4. Arbeidsomstandigheden en beloning

  • Het grootste deel van de 5 miljoen leraren in Europa zijn contractueel verplicht om ten minste 35 á 40 uur per week te werken, met inbegrip van de eigen lestijd, aanwezigheid op school en de tijd voor lesvoorbereidingen en verbeterwerk.
  • Slechts in de helft van de onderzochte landen krijgen leraren toelagen op grond van goede onderwijsprestaties of leerlingenresultaten.

5. Autonomie en verantwoordelijkheden van leraren

  • In de meeste Europese landen kunnen leraren in het basisonderwijs relatief autonoom handelen zover het de inhoud en methodiek betreft. Met name de keuze van de werkvorm wordt overgelaten aan de leraar in bijna alle Europese landen.

6. Schoolleiders

  • In de meeste landen is de schoolleider verantwoordelijk voor de beoordeling van de leraar en in meer dan helft van de landen gebeurt dit op regelmatige basis.
  • Een gemiddelde onderwijservaring van vijf jaar is meestal de basisvoorwaarde voor benoeming tot schoolleider. In de meeste Europese landen zijn één of meer aanvullende voorwaarden van toepassing (denk aan bestuurlijke ervaring of een speciale opleiding hebben afgerond in leiderschap).
  • In een meerderheid van de landen is het verplicht dat schoolleiders zich professionaliseren.

Downloads

Privacy en cookies. Lees meer.