Menu

Portret van Samenwerkingsschool De Klipper in Luttelgeest: Een interview met schoolleider Monique den Dekker

Elk jaar verwelkomt basisschool De Klipper in Luttelgeest nieuwe leerlingen als matrozen aan boord.

De schoolleider staat als kapitein aan het stuurwiel en iedereen werkt mee, de teamleden zijn co-kapitein. De bestemming staat niet vast, de kapitein met zijn team kijken steeds of ze op koers zijn. De Klipper legt regelmatig aan om matrozen op te pikken of uit te zwaaien en nieuwe bagage aan boord te laten. Onderweg acteert de crew in alle weersomstandigheden en zet alle zeilen bij om de matrozen weer goed aan wal te kunnen zetten.

De Klipper is een samenwerkingsschool ontstaan uit het katholiek en openbaar onderwijs, met 100 kinderen en een team van 11 leerkrachten. Monique den Dekker is er vier jaar schoolleider. Ze is deelnemer aan het programma Vernieuwend Leiderschap voor schoolleiders van het Arbeidsmarktplatform PO.

De school heeft 5 groepen (grotendeels combinatiegroepen). Eén groep (combinatiegroep 5/6) zit tijdelijk in een ander gebouw. Af en toe komen ook kinderen doorgestroomd naar De Klipper vanuit de school die is verbonden aan het asielzoekerscentrum in het dorp.

Wat is Vernieuwend Leiderschap voor jou?

Nieuwe dingen brengen binnen de school die aansluiten bij wat je al doet. Dat hoeft niet iets heel nieuws te zijn, ik denk meer aan een verdieping op al bestaande praktijken. De rol van de leider is goed kijken waar je iets nieuws kan toevoegen dat raakvlakken heeft met wat er al gebeurt. Vernieuwend leiderschap vind ik ook toekomstgericht denken vanuit de kinderen. Dat betekent voor mij dat ik niet klakkeloos overneem wat er gezegd wordt (bijvoorbeeld over de 21 century skills), maar dat de leider daar de goede dingen uit haalt. Als vernieuwer regel ik dingen niet van bovenaf, ik ben mijn team van onderaf aan het voeden. Ik sta naast mijn team, ontdek met mijn teamleden gezamenlijk wat de volgende stap is en ben voorstander van gedeeld leiderschap met teamleden in verschillende fasen van onze ontwikkeling.

Wat brengt deelname aan het programma Vernieuwend Leiderschap je?

Het vraagstuk waar ik mee aan de slag ben gegaan dit schooljaar is te ontdekken hoe het concept Thinking for Learning kan bijdragen aan de verdere ontwikkeling van mijn school. Ik wist wel dat het concept Thinking for Learning mooie aanknopingspunten voor vernieuwing in onze school bood, maar ik stond nog helemaal aan het begin op dat moment. Zonder deelname aan Vernieuwend Leiderschap had het wellicht langer geduurd voordat ik aan de slag ging.

Vanuit de directeurenopleiding herken ik elementen in het programma zoals draagvlak vinden bij je team, open blijven staan voor kritische vragen en je teamleden betrekken bij elke stap. Omdat mijn eerste studiedag als aftrap voor het Thinking for Learning-traject pas halverwege het schooljaar plaats kon vinden vanwege zwangerschappen, kon ik tijdens de Labbijeenkomsten goed luisteren naar mijn collega-schoolleiders en die tips gelijk meenemen. Een goed uitgangspunt vanuit het meervoudig kijken naar situaties is iedereen te laten beseffen dat we anders zijn, maar ook naar hetzelfde toewerken. Dat maakt dat er geen kloof ontstaat tussen verschillende zienswijzen.

Met mijn aanpak benadruk ik dat dit een keuze is die we als school maken voor verhoging van de kwaliteit van ons onderwijs omdat we erin geloven, het wordt niet van bovenaf opgelegd. Dat geeft ruimte voor iedereen om iets nieuws te ontdekken en te leren.

Na het bezoek aan een collega-schoolleider van de Petrusschool in Rijswijk die zowel aan Vernieuwend leiderschap als aan het project LeerKRACHT meedoet, ben ik geïnspireerd door het zichtbaar maken en consequent opvolgen van doelen. Met mijn team heb ik het doelenbord voor klassenmanagement ingericht. De leerkrachten vinden het heel fijn, ze worden steeds bij de opstart van de dag herinnerd aan de doelen en nemen dat beetje bij beetje mee.

Wat is je grootste uitdaging?

Toen ik hier kwam deed elke leerkracht zijn eigen ding, er werd los van elkaar gewerkt en ouders waren niet zo belangrijk. De afgelopen vier jaar heb ik daar aan getrokken. Ik heb veel beleid op papier gezet. Leerkrachten heb ik uitgedaagd om doelgerichter te werken met leerlingen. Als school stellen we doelen voor onze resultaten. We analyseren systematisch de CITO-scores op groepsniveau en op het niveau van de leerkrachten en benoemen acties om onderdelen te versterken als daar aanleiding toe is, zoals onlangs met voortgezet technisch lezen.

We zijn inmiddels gegroeid van 72 naar 100 kinderen, de druk van (te) kleine leerlingenaantallen is gelukkig van de ketel. Nu wil ik de school weer wat nieuw leven inblazen.

Hoe ziet je team de noodzaak van werken met het concept Thinking for Learning?

Dit proces is een verdieping van de kwaliteit van ons onderwijs, dat onderschrijft het hele team. De urgentie of noodzaak is niet heel erg groot, want we bieden een goede kwaliteit op dit moment. Ik vind dat het beter voor de kinderen is en zie (samen met de intern begeleider en een leerkracht) echt een hoge urgentie omdat we deze kinderen voor een snel ontwikkelende samenleving klaarstomen. Anderen in het team zien het meer als een continu leerproces.

‘Mijn visie is dat ik kinderen steeds beter zelf wil laten nadenken over wat ze aan het doen zijn. Ik wil ze uitdagen te leren structureren en samenbrengen, creatiever te gaan denken, samenhangen te ontdekken, onderzoekend te leren, zodat ze niet alles maar reproduceren wat de leerkracht zegt.’

Hoe ben je met het team aan de slag?

Afgelopen woensdag hadden we de eerste studiedag over dit thema met het complete team. Een externe begeleidt de inhoudelijke implementatie van het concept Thinking for Learning en onze studiedagen.

Na deze eerste bijeenkomst, toen het doel eenmaal duidelijk was, waren de leerkrachten heel positief. De koers ligt niet vast, het is aan het hele team om te beslissen hoe we de leerlingen denkstrategieën bijbrengen, of we dat in aparte lessen doen of verweven in alle lessen. We willen andere scholen bezoeken, ik haal samen met een leerkracht expertkennis op tijdens een studiedag over dit concept en ikzelf ga nog naar Engeland - de bakermat van dit onderwijsconcept. Vervolgens zetten we de eerste stappen en reflecteren we op de ervaringen.

Heb je tips?

Monique geeft andere schoolleiders de volgende tips mee: “In mijn rol stel ik het liefst vragen en wil ik anderen aan het denken zetten. Of ik neem een stelling in om een scherper antwoord te krijgen. Dat werkt heel goed. Als een teamlid zegt dat iets op een bepaalde manier gedaan moet worden, stel ik denkvragen zoals: ‘Wie zegt dat je iets zo moet doen? Wát moet je precies doen? Hoe kan het ook?’ Wat ik vaak doe is elke ‘ja, maar ...’ pareren met een ‘ja, en…’ om in mogelijkheden te denken.
De laatste tip is om coöperatieve werkvormen in een teamvergadering te gebruiken. Ze werken heel goed  om leerkrachten in gesprek te laten gaan.

Meer weten?

Lees meer over het programma op de site van Vernieuwend Leiderschap
Video Thinking for Learning met praktijkvoorbeeld op Leraar 24: https://www.leraar24.nl/video/3937/thinking-for-learning.
Marzano (Robert J.), Pickering (Debra J.). Dimensions of Learning. Trainer’s Manual. 1997.

Privacy en cookies. Lees meer.