Menu

Het beroep van leraar in Europees perspectief

Benieuwd naar de verschillen tussen Europese leraren en hun werk? Eurydice heeft onderzoek gedaan naar twee miljoen leraren werkend in de bovenbouw van het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs in Europa. Uitgedrukt in de internationale standaard gaat het om ‘lower secondary education’ (ISCED 2). De meest in het oog springende resultaten heeft het Arbeidsmarktplatform PO voor u op een rij gezet.

Vijf belangrijke beleidsthema’s zijn onderzocht:

  1. demografie en werkomstandigheden,
  2. lerarenopleidingen,
  3. professionalisering,
  4. internationale mobiliteit en
  5. aantrekkelijkheid van het beroep.

De resultaten beslaan dus niet alleen Nederland, maar betreffen een Europees gemiddelde.

Demografie en werkomstandigheden

  • Vrouwelijk leerkrachten zijn in de meerderheid. Slechts een derde is man.
  • 60 procent van de leraren is 40 jaar of ouder. In sommige landen betekent dit gegeven dat er tekorten zijn te verwachten.
  • In verreweg de meeste landen is het onderwijs een publieke aangelegenheid.
  • Desalniettemin zijn er veel verschillen als het gaat om arbeidsovereenkomsten, werktijden, saliering en pensioenleeftijd.
  • In de meeste landen wordt er gekeken naar het verhogen van de pensioenleeftijd.

Lerarenopleidingen en beginnen in het onderwijs

  • In vijftien Europese landen is een bachelors-graad het minimum. In zeventien landen wordt minimaal een masterdiploma vereist.
  • De minimale lengte voor een lerarenopleiding is doorgaans vier tot zes jaar.
  • Binnen de EU heeft 91% een lerarenopleiding gedaan.
  • Bijna 60% van de leraren met minder dan vijf jaar ervaring zegt deel te hebben genomen aan een formeel introductie- of entreeprogramma.
  • Dit aandeel is hoger voor leraren onder de 40.

Professionalisering en leven lang leren

  • Hoge aantallen leraren (ongeacht leeftijd en/of ervaring) geven aan dat ze behoefte hebben aan scholing.
  • Er is veel vraag naar scholing hoe om te gaan met leerlingen met speciale behoeften, ICT-vaardigheden, nieuwe technologieën en maatwerk in lesgeven.
  • Minder behoefte is er aan training op vak-inhoud.
  • 30% van de leraren onder de 30 geven aan behoefte te hebben aan professionalisering omtrent ICT en nieuwe technologieën in het klaslokaal.
  • Van de leraren in Europa tussen 40 en de 50 heeft 60% hier behoefte aan.
  • Meer traditionele vormen van professionalisering als cursussen, workshops en conferenties zijn nog steeds dominant. Deze zijn meer gericht op lerende netwerken, samenwerking, minder gestructureerd en met meer aandacht voor initiateven van onderop.

Internationale mobiliteit

  • In de EU, 27% van de leraren is voor minimaal een week in het buitenland geweest voor professionele redenen.
  • In de Scandinavische en Baltische staten ligt dit aandeel hoger.
  • In alle landen, behalve IJsland, zijn het de leraren van de moderne talen die het meest mobiel zijn.
  • De mobiliteit vindt het meest plaats (44%) in het kader van de begeleiding van leerlingen.
  • Van de leraren die naar het buitenland zijn geweest, deed 20% dat om les te geven.
  • In de helft van de landen is er een regeling om internationale mobiliteit onder leraren te stimuleren.
  • Erasmus+ is desalniettemin verreweg de meest gebruikte regeling. Deze is van de Europese Unie.

Aantrekkelijkheid van het vak en waardering

  • Bijna alle landen in Europa hebben stappen ondernomen om arbeidsmarktvoorspellingen te doen.
  • Twaalf landen hadden op het moment van onderzoek imagocampagnes lopen om het imago van het vak leraar te verbeteren en om nieuwe aanwas te werven.
  • Over het algemeen zijn leraren tevreden tot zeer tevreden over hun beroep, maar vinden dat de samenleving hun beroep niet waardeert.
  • De tevredenheid over het beroep is niet afhankelijk van leeftijd, geslacht of ervaring.
  • Leraren die tevreden zijn over hun schoolomgeving zijn ook meer tevreden over hun beroep.
  • School gerelateerde aspecten als het evalueren van leraren, een cultuur van samenwerking en goede leraar-leerling relaties hebben een positieve relatie met werktevredenheid.
  • Ander onderzoek toont aan dat de samenleving het beroep vaak hoger waardeert dan de leraren zelf denken.

Eurydice

Eurydice is een Europees netwerk dat samenwerking ondersteunt en faciliteert op het gebied van leven lang leren. Dit doen zij door informatie over onderwijssystemen en onderwijsbeleid te verspreiden in 37 landen. Ook publiceert het onderzoek naar Europese onderwijssystemen.

Meer informatie

U kunt het rapport direct downloaden. Voor meer informatie over Eurydice, bezoek hun website.

Privacy en cookies. Lees meer.