Menu

Platform StartKlaar! zet onderwijsprofessionals in hun kracht

Door te leren van elkaars ervaringen geven vijf schoolbesturen de begeleiding van startende leraren een professionele boost. Dit doen zij binnen het Platform StartKlaar!, onderdeel van Samen Opleiden met Hogeschool Leiden. Vooral de onderwijsprofessionals zelf krijgen hierbij de verantwoordelijkheid.

Ontwerp begeleidingsplan

‘Maatwerk is bij ons het toverwoord’, zegt Natalie van der Veen, projectleider van StartKlaar!, het platform binnen Samen Opleiden dat zich richt op de professionalisering van startende leraren rond de Hogeschool Leiden. De schoolbesturen Lucas Onderwijs, MorgenWijzer, MeerPrimair, SOPOH en PROO Leiden zijn hierbij aangesloten. Sinds maart 2017 worden er binnen het platform verschillende ontwerpateliers georganiseerd. Hierbij leren begeleiders van verschillende scholen onder andere om een driejarig begeleidingsplan te ontwerpen voor startende collega’s.

‘Elk schoolbestuur pakt de begeleiding anders aan’, zegt Van der Veen, ‘en ook tussen scholen binnen een bestuur zitten verschillen. Daarom ontwerpt ieder een eigen begeleidingsplan. Echt maatwerk dus.’ Volgens Van der Veen loont het als medewerkers, directeuren en bestuurders van verschillende scholen samen nadenken over het professionaliseren van starters. ‘De kracht van het ontwerpatelier is dat mensen vanuit diverse lagen en verschillende scholen bij elkaar komen en elkaar vragen stellen. Tijdens de bijeenkomsten denken zij kritisch na over het huidige en gewenste beleid. Het is voor alle deelnemers zelf ook een professionaliseringstraject, met veel kennisdeling en inspiratie.’

Trainingen voor coaches

Naast de ontwerpateliers worden er binnen StartKlaar! trainingen gegeven om de vaardigheden van coaches verder te ontwikkelen. ‘Startende leraren hebben recht op een coach, maar iedereen kan zich in principe coach noemen’, zegt Van der Veen. ‘Het is geen beschermde titel. Daarom hebben wij een training ontwikkeld van drie dagdelen. De voorwaarde is dat cursisten daadwerkelijk starters coachen. De lesstof kunnen zij meteen in de praktijk toepassen.’

De werkwijze van de coaches verschilt per schoolbestuur en per school. Sommige besturen hebben bovenschoolse coaches, terwijl er ook scholen zijn die hun eigen coach in huis hebben. ‘Dat is onder andere afhankelijk van het aantal starters in een organisatie’, aldus Van der Veen. ‘En van de bestuursfilosofie.’ Naast de training kunnen coaches met elkaar sparren tijdens StartKlaar! intervisiebijeenkomsten. ‘Niet alle coaches maken daar gebruik van’, zegt Van der Veen. ‘Sommige coaches hebben al vergelijkbare bijeenkomsten binnen hun schoolbestuur.’

Startersbijeenkomsten

Starters zelf leren meer over hun ontwikkelingsmogelijkheden tijdens startersbijeenkomsten van hun eigen bestuur. Van der Veen: ‘We hebben nagedacht over centrale startersbijeenkomsten van alle vijf de besturen, maar het is veel praktischer en doelmatiger om dergelijke bijeenkomsten binnen het eigen schoolbestuur plaats te laten vinden.’ In het ‘StartKlaar! Ontwerpatelier startersbijeenkomsten’ zijn deze bijeenkomsten gezamenlijk, maar voor elk schoolbestuur apart, ontworpen.’

Tijdens de ontwerpateliers hebben de begeleiders van startende leraren ook goed na kunnen denken over de inbreng van startende leerkrachten binnen het team. ‘Daar zit altijd een bepaalde spanning’, aldus Van der Veen. ‘Aan de ene kant wil je een nieuwe werknemer de mores van een organisatie bijbrengen. Aan de andere kant wil je als school open staan voor de nieuwe impulsen van startende leerkrachten. Zij hebben tijdens hun opleiding de laatste inzichten opgedaan. Die zijn heel waardevol.’

Professionals in hun kracht als expert

Van der Veen, die naast projectleider ook leraar is, vindt het mooi om te zien dat de onderwijsprofessionals door het project meer in hun kracht komen te staan als expert. ‘Een van de coaches vertelde me dat ze op haar directeur was afgestapt met de vraag hoe het beleid rond inductie er uit moest gaan zien. “Dat weet ik eigenlijk ook niet”, had haar directeur gezegd. “Doe een voorstel.” Dat gaf haar een geweldige kans om nieuw beleid vorm te geven. Ze kreeg alle vertrouwen van haar directeur en keerde van het ontwerpatelier terug met een goed plan. Het is mooi dat de professionals zoveel verantwoordelijkheid krijgen. De mensen die het moeten uitvoeren, denken zelf echt mee over het beleid.’

Van begeleiding starters naar algemene professionalisering

Van der Veen kan nog niet zeggen of het project leidt tot minder uitval onder startende leerkrachten. ‘Daarvoor zijn we nog te kort bezig. In elk geval staat de begeleiding tijdens de zogenaamde inductiefase nu stevig op de agenda bij de verschillende schoolbesturen en binnen de pabo. De schoolbesturen waren daar al wel mee bezig, maar StartKlaar! heeft er een boost aan gegeven.’

Het wordt nu tijd voor de volgende uitdaging: de focus verbreden van de professionele ontwikkeling van startende leraren naar die van het gehele onderwijspersoneel. Van der Veen: ‘Mooi hoe de ontwikkeling van leraren in de inductiefase een vliegwiel kan zijn voor de algemene professionalisering.’

Meer weten?

De activiteiten die binnen StartKlaar! georganiseerd worden, staan ook open voor scholen en schoolbesturen die niet direct betrokken zijn bij Samen Opleiden. Wilt u meer weten? Stuur dan een mail naar Natalie van der Veen.

Privacy en cookies. Lees meer.