Menu

'Ondersteuning ontwikkeling starters draagt bij aan goed onderwijs'

Startende leraren door goede begeleiding een inspirerende leer- en werkomgeving bieden, zodat ze zich doelgericht kunnen ontwikkelen. Dat is het doel van het project Junior leraar Amsterdam, waarin lerarenopleidingen samenwerken met scholen uit het primair en voortgezet onderwijs. Vanuit de Hogeschool van Amsterdam, kenniscentrum Onderwijs en opvoeding, begeleidt Marco Snoek het project. Hij is ervan overtuigd dat goede begeleiding onmisbaar is voor een professionele ontwikkeling van starters, en daarmee ook voor goed onderwijs aan leerlingen.

Motivatie voor ontwikkeling

‘Meestal gaat het bij de begeleiding van starters over de vraag: hoe kunnen we leraren zo goed mogelijk ondersteunen in de eerste fase van hun beroep?’ zegt Snoek. 'Maar we kunnen de begeleiding ook vanuit het perspectief van goed onderwijs bekijken: wat hebben leerlingen nodig van hun docent? Als je als starter ook vanuit dat perspectief kijkt, kun je jezelf afvragen: wat kan ik nog meer doen om leerlingen te ondersteunen? Dat is dan je motivatie om jezelf verder te ontwikkelen. Vanuit die gedachte hebben we binnen het project Junior leraar 23 bekwaamheden geformuleerd rondom 3 competentiegebieden: pedagogisch bekwaam, didactisch bekwaam en bekwaam in collegiaal samenwerken.'

Lerende houding en ontwikkelingsmogelijkheden

Het project Junior Leraar focust op de professionele ontwikkeling van leraren. Snoek: ‘Goed onderwijs begint bij gemotiveerde leraren die meer willen leren. Met het project Junior leraar stimuleren we deze lerende houding al vanaf de start van de loopbaan door een goede begeleiding. Aan de andere kant moet de sector er ook voor zorgen dat er genoeg mogelijkheden zijn voor doorontwikkeling. Als iemand een master heeft gevolgd en hij kan niets met zijn nieuwe kennis in zijn werkomgeving, dan raakt hij gedemotiveerd en haakt hij af. Willen we leraren behouden, dan moeten we leraren niet alleen goed begeleiden, maar ze ook meer ontwikkelingsmogelijkheden bieden.’

Coaching

Om startende leraren te helpen in hun professionele ontwikkeling, is coaching belangrijk ‘Als leraar heb je eigenlijk een eenzaam beroep’, zegt Snoek. ‘Negentig procent van de tijd sta je er alleen voor. Dat geldt ook voor starters. Voor de ontwikkeling van starters zou ik het beter vinden als ze eerst samen met een collega voor de klas zouden kunnen staan. Maar die luxe hebben we niet. Gelukkig zijn er wel veel andere vormen mogelijk waarbij starters peer reviews krijgen. Zoals bij elkaar meekijken in de klas.’

Professionele dialoog

Het belangrijkste is volgens Snoek dat er een professionele dialoog ontstaat tussen een starter en een meer ervaren leerkracht. ‘Je kunt een starter vanuit een bepaalde norm observeren, zoals met het ICALT-instrument. Maar het heeft meer mijn voorkeur dat er een dialoog ontstaat vanuit de motivatie en ambitie van de starter. Waar wil je over drie jaar staan? En wat is dan nu de volgende stap? Als je het daarover gaat hebben, krijg je een gesprek als professionals onder elkaar.’

Professionele leercultuur

Coaching is nu vaak iets wat alleen starters krijgen, maar Snoek zou dat graag anders zien. ‘Het gaat erom dat je als leraar ambitieus bent, niet tevreden met de minimumnormen. Coaching zou normaal moeten zijn voor elke leerkracht. Want je kunt je altijd verder ontwikkelen. Met die mindset krijg je echt een professionele leercultuur op scholen. Het project Junior leraar is één stap, maar graag ga ik nog een stap verder, naar een leercultuur waarin begeleiding van leerkrachten een structurele plaats heeft.’

Boek met handvatten voor begeleidingsprogramma’s

De inzichten die Snoek de laatste jaren ontwikkelde binnen het project Junior leraar beschrijft hij in het onlangs verschenen boek Startende leraren in het po en vo. Goede begeleiding aan het begin van de loopbaan. In dit boek geeft hij schoolbesturen en schoolleiders handreikingen voor begeleidingsprogramma’s. Dat doet hij zowel vanuit het perspectief van de leerling als van de leraar. Want het doel van goede begeleiding is 'niet alleen uitval van starters voorkomen, maar vooral hen ondersteunen in hun professionele ontwikkeling, zodat ze leerlingen optimaal kunnen ondersteunen.' Wilt u het boek bestellen? Dat kan bij uitgeverij Pica.

Meer informatie

In de dossiers Opleiden en Professionalisering op de website van het Arbeidsmarktplatform PO vindt u ter inspiratie publicaties, praktijkvoorbeelden, instrumenten en meer voor de begeleiding en professionele ontwikkeling van (startende) leerkrachten.

Meer weten over het project Junior leraar? Ga naar de projectwebsite van de Hogeschool van Amsterdam.

Privacy en cookies. Lees meer.