Menu

Personalisatie en vergrijzing als uitdagingen voor de toekomst

30 november 2017

Wat kan het onderwijs doen om aantrekkelijk te blijven voor jongeren? En welke onderwijstrends beïnvloeden de werkomgeving? Belangrijke vragen binnen het Arbeidsmarktplatform PO. Tijdens de jaarlijkse strategiesessie met de leden van de cao-tafel gingen gastsprekers dr. Aart Bontekoning en prof. dr. Rob Martens op deze vragen in en gaven ze hun visie. Over een toekomst waarin coachend leiderschap en informeel leren belangrijk zijn.

Zo’n 85 procent van de Nederlandse organisaties is spectaculair aan het vergrijzen. Dat geldt ook voor het onderwijs. ‘Door de vergrijzing zijn organisaties sterk geneigd te blijven werken met oude patronen. Dat is dodelijk’, stelt dr. Aart Bontekoning, organisatiepsycholoog en grondlegger van de generatietheorie in Nederland. ‘De markt vraagt om vernieuwing, en ook werknemers zijn hierbij gebaat. Vooral de jongste generatie op de werkvloer: generatie Y.’

Wederkerende coaching

Generatie Y, dat zijn de millennials, geboren tussen 1985 en 2000. Ze zijn vernieuwingsgezind en beschikken over een frisse blik die vergrijsde organisaties keihard kunnen gebruiken. Daarbij hebben ze, als minderheid op de werkvloer, wel de actieve steun nodig van oudere collega’s en hun leidinggevenden. Bontekoning ziet een oplossing in ‘wederkerige coaching’: de jonge medewerker deelt bijvoorbeeld zijn kennis over nieuwe technologie en de oudere collega leert de jongere vanuit zijn ervaring hoe je complexe organisatieproblemen kunt aanpakken. Zo vormt de frisse blik van de millennials een gouden combinatie met de wijsheid en ervaring van oudere werknemers.

Coachend leidinggeven

Generatie Y heeft ruimte nodig en flexibiliteit, zegt Bontekoning. Wanneer ze die krijgen, zijn ze loyale medewerkers. Ze hebben een grote behoefte aan snelle feedback en gaan uit van een gelijkwaardige grondhouding. Een autoritaire stijl van leidinggeven werkt dan ook niet voor deze generatie. Zijn managers echter bereid die in te wisselen voor een coachende stijl, dan zullen de veranderingen in de organisatie in stroomversnelling komen. En het bijzondere is: zo’n cultuurupdate geeft alle generaties binnen de organisatie energie!

Intrinsieke motivatie en personalisering van het onderwijs

Prof. dr. Rob Martens, onderwijswetenschapper aan de Open Universiteit, ging in zijn presentatie in op de invloed van trends op het onderwijs. Hij vergelijkt de huidige situatie van het onderwijs met die van de bankensector 15 jaar geleden. Het internetbankieren kwam toen op en de banken stonden aan de vooravond van een grote omwenteling. Hetzelfde lijkt nu aan de hand in het onderwijs. Er komt steeds meer nadruk op de intrinsieke motivatie van de leerling en de daarmee gepaard gaande personalisering van het onderwijs. Dat betekent een grote verandering voor heel het onderwijs, van PO tot en met WO.

Informeel leren

Wil het onderwijs gedegen en krachtig reageren op de verandering, dan ligt volgens Martens de sleutel bij de belangrijkste actor: de docent. Leren vanuit intrinsieke motivatie levert veel op, maar het vraagt wel om voldoende sociale verbondenheid met leerlingen en aandacht voor hun autonomie en competentie. En daarvoor is de motivatie van de docent heel belangrijk. Ook bij de docent zal dus de nadruk moeten liggen op informeel leren, veel meer dan op formele trainingen en onderwijs. Zo versterken we de professionele kracht van de docent. Daarnaast bepleit Martens een intensievere samenwerking tussen onderwijspraktijk en onderwijsonderzoek om de personalisering van het onderwijs tot een succes te maken.


Privacy en cookies. Lees meer.